Zamów

Czym jest wydruk podklejony?

Wydruk podklejony to wydruk przymocowany do czegoś, co go podtrzymuje. W pracowni druku oznacza to zwykle podklejanie na sucho: wydruk jest trwale łączony ze sztywną płytą, taką jak Dibond, aluminium albo płyta piankowa, dzięki czemu wisi płasko na ścianie bez ramy i bez szkła. Ramiarz może rozumieć pod tym samym słowem coś innego: wydruk umieszczony w ramie za passe-partout albo przymocowany do tektury na zawiaskach, tak żeby dało się go znowu zdjąć. Ten poradnik rozdziela te znaczenia, przedstawia podkłady, na które podklejamy, i zastosowanie każdego z nich, a także podpowiada, jak wybrać.

Cztery rzeczy, które może oznaczać „podklejony”

To słowo obejmuje cztery różne sposoby oprawy. Nie są zamienne, a najważniejsza różnica między nimi polega na tym, czy wydruk da się jeszcze kiedykolwiek oddzielić od podłoża.

SposóbCo dzieje się z wydrukiemOdwracalny?Jak jest eksponowany
Podklejanie na suchoCałą tylną powierzchnią łączony ze sztywną płytą archiwalnym klejemNieBez ramy na ścianie albo w ramie typu tray
Podklejanie pod pleksiPrzyklejany stroną z obrazem do tyłu arkusza przezroczystego akrylu, a następnie zabezpieczany od tyłuNieBez ramy na ścianie
Passe-partoutNic: na wydruku leży kartonowe obramowanie z fazowanym oknemTakW ramie, za szkłem
Montaż archiwalny (na zawiaskach, typu float lub książkowy)Przytrzymywany na tylnej tekturze wyłącznie taśmą archiwalnąTakW ramie, za szkłem

Kiedy pracownia, galeria albo wynik wyszukiwania mówi „wydruk podklejony” bez żadnego dookreślenia, prawie zawsze chodzi o pierwszy sposób: wydruk podklejony na sucho. Tego dotyczy większość tego poradnika. Metody odwracalne omawiamy niżej, bo dla niektórych wydruków to one są właściwym rozwiązaniem, a podklejanie na sucho błędnym.

Jak działa podklejanie na sucho i dlaczego jest trwałe

Przy podklejaniu na sucho wydruk łączy się ze sztywnym podkładem za pomocą archiwalnego kleju, który pokrywa całą tylną powierzchnię arkusza. Kiedy już przylega, papier nie może się sam poruszać. Luźny arkusz papieru pobiera wilgoć z otaczającego powietrza i ją oddaje, a przy tym faluje. Wydruk podklejony nie może falować, więc pozostaje płaski, a ponieważ nie potrzebuje szkła z przodu, między widzem a powierzchnią wydruku nie ma niczego. Na tym polega cały urok: czysty obiekt bez ramy, w którym obraz jest jedyną rzeczą do oglądania.

Ceną jest to, że tego procesu nie da się cofnąć. Wydruk i płyta stają się jednym obiektem, a wydruku nie da się zdjąć bez zniszczenia go. Podklejanie także całkowicie spłaszcza arkusz, więc tam, gdzie charakter papieru jest częścią pracy (brzeg czerpany, mocno teksturowany papier bawełniany), ta cecha słabnie. Wynikają z tego dwie zasady:

  • Nie podklejaj na sucho jedynego w swoim rodzaju oryginału ani żadnego wydruku, którego nie dałoby się wykonać ponownie.
  • Nie podklejaj na sucho wydruku, który być może zechcesz oprawić na nowo, przechowywać na płasko albo odsprzedać jako luźny arkusz.

Przy wydruku wykonanym na ścianę, na której zawiśnie, nic z tego nie ma znaczenia, a podklejanie na sucho daje efekt bardziej płaski i bardziej efektowny niż jakakolwiek rama. Nasze wprowadzenie do podklejania na sucho zawiera krótki film o dostępnych opcjach.

Podkłady, na które podklejamy

Podklejamy na siedem podkładów. Trzy są archiwalne: to trwałe materiały klasy wystawienniczej, które z czasem nie zaszkodzą wydrukowi. Cztery są ekspozycyjne: lżejsze i tańsze, ale zawierają kwasy, które w długim okresie niszczą wydruk, więc pasują do prac o ograniczonym czasie życia.

PodkładGrubośćKlasaCzym jest i do czego służy
AluminiumArchiwalnyPłaska, lekka płyta metalowa klasy konserwatorskiej.
Dibond3 mmArchiwalnyPłyta kompozytowa z aluminium: sztywna, stosunkowo lekka, standard wystawienniczy. Najlepszy kompromis między sztywnością a wagą dla płyty, która musi przetrwać wielokrotne przenoszenie.
Acrylic Reverse3 mm przezroczystego akrylu plus plecyArchiwalnyWydruk ogląda się przez przezroczysty akryl. Wysoki połysk i mocny efekt. Zobacz następną sekcję.
Foamex3 mm lub 5 mmEkspozycyjnySztywna płyta z PVC, czarna lub biała. Trwalsza niż płyta piankowa. Często używana na sztalugach albo na ścianach, w których nie wolno wkręcać śrub.
Płyta piankowa5 mm lub 10 mmEkspozycyjnyPłyta piankowa Kappa, tylko biała. Najlżejsza i najtańsza opcja. Łatwo się wgniata, więc nie nadaje się do prac, które bierze się do rąk.
Display Card2 mmEkspozycyjnyLekka, ekonomiczna tektura do krótkotrwałej ekspozycji.
MDF12 mmEkspozycyjnyNajcięższy podkład: sztywny, wyłącznie do użytku we wnętrzach.

Płytę piankową i Foamex łatwo pomylić, a są to różne materiały: pierwsza to piankowy rdzeń oklejony papierem, drugi to lita płyta z PVC. Jeśli potrzebujesz czarnej płyty, to będzie Foamex.

Grubość ma znaczenie, kiedy podklejony wydruk musi zmieścić się w ramie typu tray, w pudle albo w skrzyni. Dla przykładu: Hahnemühle Photo Rag 308 g/m² ma 0,48 mm grubości, a po podklejeniu na Dibond 3 mm gotowa praca ma w przybliżeniu od 3,48 do 4 mm, przy czym ten zakres uwzględnia warstwę kleju. Przyjmuj górną wartość.

Jeśli chodzi o koszt, płyta piankowa jest najtańszym podkładem, a Acrylic Reverse najdroższym. Cena podklejania zależy od podkładu i rozmiaru wydruku, plus ewentualne zawieszenia: tabele znajdziesz na stronie z cenami.

Podklejanie pod pleksi

To, co zwykle nazywa się oprawą akrylową, podklejaniem pod pleksi albo montażem pod Perspex, oferujemy jako Acrylic Reverse. Wydruk jest przyklejany do tyłu arkusza przezroczystego Perspexu o grubości 3 mm, więc patrzysz na obraz przez akryl, a za wydrukiem znajdują się plecy, które go uszczelniają i chronią. Plecy wybierasz ty: White Perspex, Black Perspex, Aluminium albo Dibond, wszystkie w tej samej cenie. Krawędzie akrylu są polerowane, a kolor pleców widać z boku.

Czego się po nim spodziewać:

  • Powierzchni o wysokim połysku, niezależnie od tego, jaki papier jest pod spodem, z wrażeniem głębi i żywszym kolorem. Pasuje do fotografii oraz do odważnych, barwnych prac.
  • Odbić. Błyszcząca powierzchnia odbija okna i lampy, więc zanim zamówisz, zastanów się, gdzie praca będzie wisieć.
  • To wykończenie polegające na podklejeniu, a nie produkt podświetlany. Nic nie oświetla obrazu od tyłu.
  • Akryl chroni powierzchnię wydruku, ale rysuje się łatwiej niż szkło. Czyść go miękką, suchą ściereczką.

Acrylic Reverse wykonujemy wyłącznie na papierze C-type Fuji Matt i trwa to dłużej niż inne podklejanie: licz 10 dni roboczych. Na zewnątrz nadaje się tylko do wystaw krótkotrwałych albo osłoniętych.

Który papier podklejać

Każdy papier, na którym drukujemy, można podkleić na aluminium, Dibond, płytę piankową, Foamex, Display Card i MDF, w tym Hahnemühle Photo Rag i pozostałe bawełniane papiery giclée. Jedynym ograniczeniem jest Acrylic Reverse, który wykonujemy tylko na C-type Fuji Matt.

Mimo to nie wszystkie papiery podkleja się równie dobrze:

  • Papiery C-type podkleja się najlepiej. Obraz znajduje się wewnątrz wytrzymałej emulsji, więc powierzchnia dobrze znosi manipulacje, z którymi wiąże się podklejanie. Jeśli praca powstaje z myślą o podklejeniu, odbitka C-type jest mocnym wyborem.
  • Ciemne obrazy ze szczegółami w cieniach najlepiej wypadają na powlekanych papierach na bazie żywicy, które utrzymują gęstość i najlepiej znoszą podklejanie.
  • Canson Baryta można podklejać, ale dodaj biały margines, żeby chronić szczegóły obrazu przy krawędziach wydruku.
  • Teksturowane papiery bawełniane można podklejać, ale zadaj sobie pytanie, czy papier wybrany ze względu na fakturę chcesz sprasować na płasko. Często lepszym miejscem dla niego jest rama.

Zawieszenia: jak wisi podklejony wydruk

Podklejona płyta nie ma ramy, za którą można by ją powiesić, więc zawieszenie dobiera się razem z podkładem. W zależności od podkładu i rozmiaru wydruku dostępne są listwy dystansowe, podrama, zawieszki z otworem kluczowym, zawieszenie na gwoździach, blaszki montażowe do przykręcenia do ściany, zawieszki typu D ze sznurkiem albo brak zawieszeń.

Listwy i podramy mocuje się z tyłu płyty i trzymają ją w niewielkiej odległości od ściany, co ukrywa zawieszenie i daje efekt unoszenia się, który większość ludzi kojarzy z galeryjną oprawą. Obowiązuje kilka ograniczeń:

  • Listwy i podramy na aluminium, Dibondzie i Acrylic Reverse wymagają wydruku, którego krótszy bok ma 305 mm (12 cali) lub więcej.
  • Listwy są dostępne do formatu 40 x 40 cali.
  • Dibond z listwami jest dostępny do formatu A1. Większe prace na Dibondzie mają podramę.
  • MDF 12 mm w formacie 1016 x 762 mm lub większym przyjmuje tylko listwy.

Podklejone prace mają proste narożniki. Zaokrąglonych narożników nie oferujemy. Same zawieszenia opisujemy, ze zdjęciami, w artykule zawieszenia do prac podklejonych na sucho.

Podklejony wydruk może też trafić do ramy typu tray, która zostawia lico wydruku odkryte i otacza krawędź płyty cienką ramą. Rodzaje ram znajdziesz na naszej stronie o oprawie.

Montaż odwracalny: kiedy wydruk jest ważniejszy niż ekspozycja

Praktyka konserwatorska wychodzi od jednego sprawdzianu: czy pracę da się znowu wyjąć z oprawy albo ramy bez uszkodzenia? Podklejanie na sucho nie spełnia tego warunku z założenia. Dla cennych albo rzadkich prac, które trafiają do ramy, oferujemy metody montażu jakości muzealnej, które go spełniają.

  • Montaż na zawiaskach. Standardowy montaż archiwalny dla oprawionego wydruku. Wydruk mocuje się do tylnej tektury zawiaskami z taśmy archiwalnej wzdłuż górnej krawędzi, więc wisi naturalnie za passe-partout.
  • Montaż typu float. Wydruk jest uniesiony nad tylną tekturą, a wszystkie cztery krawędzie są widoczne. Stosuj go, gdy brzeg czerpany albo rwany jest częścią pracy.
  • Montaż książkowy. Dla cennych albo rzadkich prac. Wydruk jest przytrzymywany minimalną ilością taśmy archiwalnej na tekturze wykonanej w 100% z bawełny.

Żadna z tych metod nie przykleja wydruku na stałe i wszystkie można cofnąć. Kompromisem jest płaskość: wydruk na zawiaskach nie będzie leżał idealnie płasko, bo może się swobodnie poruszać. Ten lekki ruch to znak wydruku, o który zadbano, a nie wada.

Passe-partout, które zwykle im towarzyszy (w amerykańskiej angielszczyźnie „mat”), wycina się z bezkwasowej tektury o grubości 1,4 mm, z oknem ciętym pod kątem 45°, co daje fazowaną krawędź. Passe-partout jest częścią oprawionego wydruku: nie sprzedajemy go osobno i nie można go dodać do wydruku bez ramy. Więcej szczegółów znajdziesz w artykule archiwalne, odwracalne metody montażu w oprawie.

Rozmiary, terminy i ograniczenia

  • Najmniejszy rozmiar. Online podklejanie na twardy podkład wymaga wydruku, którego krótszy bok ma co najmniej 180 mm. O mniejsze podklejanie na aluminium zapytaj nas w ramach zamówienia indywidualnego.
  • Największy rozmiar. Podklejanie można wybrać online do 2440 mm (96 cali) na najdłuższym boku. Podklejoną pracę powyżej 1905 mm na dłuższym boku albo 1270 mm na krótszym boku można zamówić wyłącznie z odbiorem w naszym londyńskim studiu, a dostawę pracy tej wielkości wycenia nasz zespół.
  • Gdzie powstaje. Podklejone prace powstają w naszym londyńskim studiu, niezależnie od miejsca przeznaczenia. Dla adresu w USA oznacza to, że dostawa jest przesyłką międzynarodową, a przewoźnik pobiera amerykańskie cło importowe od odbiorcy przy doręczeniu.
  • Dostawa. Podklejone prace powyżej 40 x 30 cali wysyłamy kurierem w skrzyni.
  • Czas realizacji. Zamówienie ze standardowym podklejaniem (aluminium, Dibond, płyta piankowa, Foamex lub MDF) wysyłamy w ciągu 5 dni roboczych, łącznie z drukiem. Acrylic Reverse wysyłamy w ciągu 10 dni roboczych, łącznie z drukiem.
  • Wykończenie. Podklejone prace wychodzą bez laminatu. Nie laminujemy i nie lakierujemy.
  • Twoje własne wydruki. Podklejamy wydruki, które sami wykonujemy, na naszych własnych podkładach, w ramach tego samego zamówienia. Nie możemy podkleić wydruku wykonanego gdzie indziej ani oryginalnej pracy, ani podkleić wydruku na płytę, którą przyślesz.

Gdzie praca będzie wisieć

Podklejony wydruk nie ma przed sobą szkła ani szczelnej ramy wokół, więc pomieszczenie ma większe znaczenie niż przy wydruku oprawionym.

  • Światło. Chroń go przed bezpośrednim słońcem. Oceny trwałości wydruków archiwalnych zakładają oświetlenie klasy galeryjnej, a nie nasłonecznioną ścianę.
  • Wilgotność. Utrzymuj w pomieszczeniu wilgotność względną poniżej około 60% i unikaj łazienek, zaparowanych kuchni i wilgotnych piwnic. Wilgoć przyspiesza niszczenie papieru, płyt i klejów jednakowo.
  • Temperatura. Duże wahania sprawiają, że papier i podkład rozszerzają się i kurczą w różnym tempie, co z czasem może doprowadzić do pęknięcia albo odkształcenia pracy podklejonej na sucho. Stabilne pomieszczenie jest lepsze niż ciepłe.
  • Na zewnątrz. Standardowego podklejania nie zalecamy do stałego użytku na zewnątrz.

Więcej na ten temat znajdziesz w artykule jak warunki w miejscu ekspozycji wpływają na twoją podklejoną pracę.

Jak wybrać

Naszym zdaniem podklejanie to decyzja o obiekcie, a nie o obrazie. Zapytaj, jak długo praca ma przetrwać i czy arkusz papieru ma własną wartość, a wybór w większości dokona się sam.

Jeśli praca to...Wybierz
Rzadki albo cenny wydruk lub taki, który być może później oprawisz na nowo albo sprzedaszBez podklejania na sucho. Opraw go z montażem na zawiaskach, typu float albo książkowym.
Fotografia na wystawę albo do stałej ekspozycjiDibond albo aluminium z podramą lub listwami, na papierze C-type.
Barwna praca, która ma robić maksymalne wrażenie we współczesnym wnętrzuAcrylic Reverse, z akceptacją odbić i 10 dni roboczych.
Płyta, która będzie podróżować, często przechodzić przez ręce albo być wieszana na nowoDibond.
Wystawa dyplomowa, pop-up albo ekspozycja o krótkim życiu i napiętym budżecieFoamex albo płyta piankowa, z akceptacją tego, że nie są archiwalne.
Plansza na sztalugę albo ściana, w którą nie można wkręcać śrubFoamex.

Wydawaj na podkład proporcjonalnie do tego, jak długo praca ma przetrwać. Archiwalny wydruk na niearchiwalnej płycie to praca ekspozycyjna, jakkolwiek dobry byłby sam wydruk. A jeśli nie masz pewności, czy wydruk w ogóle powinien być podklejony, to prawdopodobnie powinien być oprawiony w ramę.

Najczęstsze pytania

Czy wydruk podklejony to to samo co wydruk oprawiony?

Nie. Wydruk podklejony jest połączony ze sztywną płytą i zwykle wisi bez ramy i bez szkła. Wydruk oprawiony leży luźno w ramie, zazwyczaj za passe-partout i szkłem. Obie rzeczy można połączyć: podklejony wydruk można umieścić w ramie typu tray.

Czy wydruk podklejony na sucho można zdjąć z płyty?

Nie. Podklejanie na sucho jest trwałe i nieodwracalne, dlatego nie zaleca się go dla jedynych w swoim rodzaju oryginałów ani bardzo cennych wydruków. Jeśli wydruk może kiedyś wymagać wyjęcia, zleć zamiast tego oprawę z montażem na zawiaskach, typu float albo książkowym.

Czym różni się płyta piankowa od Foamexu?

Płyta piankowa to płyta Kappa z piankowym rdzeniem, o grubości 5 mm lub 10 mm, tylko biała. Jest lekka i ekonomiczna, ale łatwo się wgniata. Foamex to sztywna płyta z PVC, o grubości 3 mm lub 5 mm, czarna lub biała, i z tych dwóch jest trwalszy.

Czy każdy wydruk można podkleić pod pleksi?

Nie. Acrylic Reverse, czyli nasze podklejanie pod pleksi, wykonujemy wyłącznie na papierze C-type Fuji Matt. Każdy inny podkład z naszej oferty można łączyć z dowolnym z naszych papierów.

Czy podklejanie na sucho jest archiwalne?

To zależy od podkładu. Aluminium, Dibond i Acrylic Reverse to archiwalne podkłady klasy wystawienniczej. Display Card, Foamex, płyta piankowa i MDF nie są archiwalne: zawierają kwasy, które w długim okresie niszczą wydruk. Archiwalne podklejanie na sucho nadal jest trwałe, więc chroni wydruk, ale nie da się go cofnąć.

Ile trwa podklejanie?

Zamówienie ze standardowym podklejaniem wysyłamy w ciągu 5 dni roboczych, łącznie z drukiem. Acrylic Reverse wysyłamy w ciągu 10 dni roboczych, łącznie z drukiem.

Czy możecie podkleić wydruk, który już mam?

Nie. Podklejamy wydruki, które sami wykonujemy, na naszych własnych podkładach, w ramach tego samego zamówienia. Nie możemy podklejać wydruków wykonanych gdzie indziej ani oryginalnych prac i nie możemy podklejać na płytę, którą dostarczysz.

Zobacz opcje podklejania i ceny

Więcej poradników

***

***